Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama temiz başlar elbette bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ama tonlar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı artırır hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 hafif aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda yer alır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş akar ve notalar sonradan açılır ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok geniş gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise ince tonları siler. Güç dilde düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Acemi tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır hem de tat algısını azaltır. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı daralır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir vermez yani her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ile not tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir duman aromasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet verebilir tersi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman tıkanır hem de lezzet bastırılır ısı ise yaprağın yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti olur. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir odada koku birikirse ikinci çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı çok sertse yanış yapısı bozulur.